Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

 

Kunde van straatnamen onderzoeken: Hodo (Grieks: hodos = weg) - nomie = leer of onderzoek.  


"Van historische foto's beschrijven als vrijwilliger tot volwaardig historicus"


Mijn naam Sander van Scherpenzeel. Ik woon in Houten al mijn leven lang met veel plezier.


Hoe het begon

Mijn carrière begon bij de gemeente Houten in maart 2006. Ik was geïnteresseerd in hoe Houten er in beeld dus in foto's er vroeger uitzag. Ik kwam binnen in de Oudheidskamer en mocht een dagje foto's scannen van de heer Otto Wttewaall die de beheerder is van de Oudheidskamer Houten.

Ruim een jaar later in mei 2007 kwam ik in dienst als vrijwilliger bij de gemeente Houten. Om ruim alle 10.000 tot 15.000 foto's voorzien van een beschrijving. Dit heb ik ruim 4 jaar met plezier gedaan. In de loop der tijd ben ik mij bovenmatig gaan interesseren in de wegen, straten, pleinen van de gemeente Houten. Ik kreeg ook de kans van de heer Wttewaall om de Houtense straatnaamdossiers te bestuderen. In 2011 en 2012 heb ik nog een jaar gewerkt op het gewone archief van de gemeente. Hier heb ik mij bezig gehouden met het constructie- en sonderingsarchief opnieuw te ordenen en te inventariseren. Hierbij had ik ook als werk het scannen van de A0 tekeningen.

Vanaf oktober 2016 ben ik weer terug bij de gemeente Houten in de functie van Ondersteunend Archiefmedewerker. Ik houd mij bezig net als in 2012 met het constructie- en sonderingsarchief en aller ander handen klussen die in het archief gedaan moeten worden.In mijn vrije tijd ...

In mijn vrije tijd ...

Foto Reinier JonkheerFoto Reinier Jonkheer

Vanaf de september 2013 was ik als vrijwilliger werkzaam op het kerkarchief van de PKN gemeente Houten in de Opstandingskerk om dossiers aan te maken. En inventarissen te maken van de verschillende kerk werkgroepen en clusters. Vanaf oktober 2016 ben ik Adviseur Kerkarchief bij deze kerkgemeente.

Van september 2013 tot oktober 2016 heb ik gewerkt als vrijwilliger voor de Archeologische Werkgroep 'Leen de Keijzer' in Houten. Zij zijn gevestigd in het Oude Station van Houten, Stationserf 99. Na deze tijd ben ik nog nog aanwezig als stille kracht achter de schermen en help mee met het voorbereiden van nieuwe tentoonstelling. 

Sinds mei 2015 ben ik webmaster voor de Houtense stichting Houten Ontmoet met als onderdeel daarvan Het WERELDHUIS gelegen aan de Lupine-oord 4-6 in de wijk Den Oord. In Het WERELDHUIS worden verschillende werkzaamheden verricht in het kader van WMO, vluchtelingenwerk en maatschappelijke aangelegenheden.

Zie de website voor meer informatie: houtenontmoet.nl

Vanaf de zomer van 2015 kunt u mij ook voor voordrachten over de Houtense naamgeving van straten, lanen, wegen, paden en watergangen vragen. Met daarbij ook een stukje geschiedenis in het verhaal gekoppeld. Voor meer informatie zie de pagina Voordrachten (Linksboven in het menu te vinden).

Vanaf januari 2015 ben ik lid van de werkgroep Historie en Genealogie van de Historische Kring Tussen Rijn en Lek. Samen met de leider van de groep verrichten we allerhande onderzoeken en bezoeken we samen regelmatig een archiefdienst in de regio Utrecht.

Archief Ambassadeur

In november 2017 ben ik officieel tot benoemd tot archiefambassadeur van het RHC Zuidoost Utrecht te Wijk bij Duurstede. Dat houdt in dat ik kleine particuliere archieven, huisarchieven (kastelen of boerderijen) of andere waardevolle archieven in de gemeente Houten mag ordenen, inventariseren en inventarislijsten mag maken. Met uiteindelijk als doel de overbrenging ervan naar het RHC. Waar het dan tot het einde der tijden veilig wordt opgeslagen.

Archiefonderzoek

Daarnaast doe ik ook onderzoek in de regionale archieven in de regio Utrecht. Zie meer hierover in het menu 'Archiefonderzoeken'.

(Adellijke) families en onroerend goed

Verder ben ik bovenmatig geïnteresseerd in bepaalde adellijke families/onroerend goed en boerderijen in de omgeving van de gemeenten Houten, Nieuwegein, Bunnik, Wijk bij Duurstede en Utrecht zoals deze er in vroegere tijden waren.

Van de volgende adellijke families en boerderijen doe ik regelmatig oppervlakkig onderzoek:

1. De Franse Prins en zijn nazaten (Xavier de Yturbe/Yturbe/Leusse) Th. A.L.B. graaf d' Alsace, prins d' Hénin met zijn eigendommen in Houten in de periode 1853-1989. Waaronder we in het Oude Dorp van Houten ooit een Prinsenbuurt en Prinsenweg hadden. Wat nu de Prins Bernhardweg is.

2. De familie Bosch van Drakestein (Ghislaine)/Bosch van Oud Amelisweerd die de landgoederen Oud- en Nieuw Amelisweerd en en huize Groenewoude in eigendom hadden. Allebei gelegen in de gemeenten Bunnik (Rijnauwen) en Houten (Maarschalkerweerd/Oud-Wulven). Ook hebben zij boerderij De Klomp aan Oude Mereveldseweg 2-4 in eigendom gehad met later de familie Van Nispen tot Sevenaer.  De andere tak van deze familie de Van Nispen tot Pannerden hadden ook onroerend goed in de gemeente Houten. Boerderij Schoneveld gelegen aan het Leedijkerhout (Leedijk) in Houten Zuid was ook van de familie Bosch van Drakestein. 

3. De familie de Wijkerslooth de Weerdesteyn/Van Brienen van de Groote Lindt/Ram van Schalkwijk die kasteel Wulven en landerijen in Wulven en het gerecht/gemeente Schalkwijk in eigendom hebben gehad. Ook hadden zij boerderijen Het Groen, Nieuw Wulven/sociaal cultureel centrum De Heuvel en het Rechthuis van Wulven in eigendom.

4. De familie Sturkenboom van Tiellandt/van Westrenen. Zij hadden het land Tiellandt (wijk Tiellandt, buurt De poorten, Warinenpoort) in eigendom gehad waar tot in waarschijnlijk in de 17e eeuw de woontoren Tiellandt op heeft gestaan. Tiellandt betekend waarschijnlijk in het oud Nederlands 't eiland. Ook hadden ze in de 18e en 19e eeuw veel onroerend goed in 't Goy, Werkhoven en Cothen/Dwarsdijk in eigendom waaronder ook landgoed Wickenburgh (Westrenen).

5. De familie Testas van Oud Wulven die de heerlijkheid/gerecht/gemeente Oud Wulven in bezit hadden in de periode 1790-1910.

6. De familie Wttewaall (uitsprekend als Uutewaal) zei hadden veel land in 't Goy, Schalkwijk en Tull en ' Waal in bezit. Nog steeds is landgoed Wickenburgh in 't Goy bij deze familie in bezit.

7. Adellijke families die in Houten ook onroerend goed of boerderijen in bezit hadden onderzoek ik ook op kleine schaal. Zoals de families: Strick van Linschoten van Rijnauwen, Boetzelaer, Boetzelaer van Dubbeldam, Both Hendriksen, Pesters, Gillot van Heemstede, de Graaf van Vapour van Wulven, de Kock en Estoppey.

8. Oude middeleeuwse nog bestaande Utrechtse organisatie die onroerend goed in Houten hadden of nog steeds hebben onderzoek ik ook:

Hierbij te denken aan de fundatie Beyerskameren gesticht in 1597. Die tot de jaren 80 20ste eeuw veel land in bezit hadden in de wijk De Poorten en De Slagen. Boerderij De Steenen Poort gelegen aan de Warinenpoort was ook in het bezit van deze organisatie. Link: https://nl.wikipedia.org/wiki/Beyerskameren

Een ander voorbeeld wat ik onderzocht heb is de archieven van het kapittel van De Riddelijke Duitse Orde, balije van Utrecht, gelegen aan de Springweg in Utrecht. Deze hadden en hebben nog steeds vooral in 't Goy en Oud Wulven veel onroerend goed in bezit. Link: http://rdo.nl

En als laatste het archief van Het Onze Lieve Vrouwe Broederschap Houten wat al sinds 1497 bestaat. Deze hadden tot de jaren 90 20ste eeuw vooral in Houten Zuid onroerend goed in bezit. Link: http://www.olvb.nl

9. Verder onderzoek ik de volgende boerderijen met de bedoeling er ook ooit een publicatie van te maken:

Het Blauwe Huis (Nieuwe Houtenseweg 55), Slagmaat aan de Marsdijk in Bunnik tot 1964 behorend bij de gemeente Houten, Nieuwoord gelegen aan de Notengaarde, Den Oord gelegen aan de Tarwe-oord en boerderij Rijsbrug gelegen aan de Binnenweg.

Houtense Hodoniemen in de media:

Wijkkrant de Noordooster, van Houten Noordoost, najaar 2017

Wijkkrant de Noordooster, najaar 2017Wijkkrant de Noordooster, najaar 2017. Tekst Ditje Schipper. Foto Reinier Jonkheer. Uitgave Van Houten en Co, Annekee Bosveld

In december 2017 stond ik met mijn Houtense Hodoniemen verhaal in de wijkkrant de Noordooster. De wijkkrant van Houten Noordoost. Uitgegeven door Van Houten en Co, Annekee Bosveld. Tekst Ditje Schipper, foto Reinier Jonkheer.

Download artikel (pdf)




Houten Nieuws, 't Groentje, zomer 2017


Artikel en foto: Artikel en foto: 't Groentje Houtens Nieuws John van Amerongen

In de week van woensdag 26 juli 2017 stond er een interview met mij en mijn Houtense Hodoniemen project in het Houtens Nieuws. Een huis-aan-huis krant voor gemeenten in het Kromme Rijngebied (Bunnik, Wijk bij Duurstede en Houten).

Journalist en foto: John van Amerongen

Download artikel (pdf)

Eigenhoutje Magazine, zomer 2016

In het voorjaar van 2016 ben ik geïnterviewd voor het Eigenhoutje Magazine dat per kwartaal in Houten verschijnt voor de Houtense inwoners. Het interview en de foto's zijn afkomstig van Marieke Boersma-Lensen en mij. Het artikel kan je in PDF downloaden en lezen.


Artikel en Foto's: Marieke Boersma-Lensen en Sander van Scherpenzeel

Artikel en Foto's: Marieke Boersma-Lensen en Sander van Scherpenzeel


















Download het artikel

Trefpunt Houten, zomer 2015

In mei 2015 werd ik benaderd door de Montessori-school Houten om uitleg te geven aan de schoolklassen van groep 6 tot en met 8 over de straatnamen van Houten Castellum.

Op het plein voor de Kwalitaria van Castellum kwamen de groepen met fietsen, hulpouders en docenten aan. Zij maakten een fietstocht door Houten in het kader van de Romeinenweek die ze hielden en ze bezochten allerlei archeologische monumenten en objecten in Houten die iets met het de Romeinen te maken hebben.

Zo ook bezochten ze Houten Castellum, de wijk van Houten waar we de straatnamen in het oud-Italiaans schrijven. Ik gaf uitleg over de voor- en achtervoegsels in de straatnamen van Castellum en liet de kinderen ook meedenken over wat de verschillende woorden kunnen betekenen.Ik kreeg veel complimenten van de leerlingen, ouders en leerkrachten.

Onder de aanwezige ouders was ook een freelance journalist van Het Trefpunt Houten. Die was wel geïnteresseerd in mijn verhaal achter mijn hobby van de straatnamen van Houten. Zij heeft mijn toen uitgenodigd voor een gesprek in Het Oude Station van Houten. Na het  interview wat ik met haar had werd op woensdag 8 juni 2015 dit gepubliceerd in Het Trefpunt Houten. Het artikel werd ook gemaakt om nog een verhaal te publiceren voor de krant om in de zomermaanden wat opvulling te hebben. En ook omdat men geïnteresseerd was hoe het nu met mij ging na het interview wat ik 3 jaar eerder gaf aan die krant. Hieronder lees je het resultaat.


Foto en artikel Edna Smet, Trefpunt Houten.

Trefpunt Houten, voorjaar 2015

In Het Trefpunt van woensdag 20 mei 2015 werd mijn naam en website genoemd. Het grappige van het hele verhaal is dat ik daar pas achter kwam op zondagmorgen 24 mei 2015. Ik werd wakker en opende voor een keer de spammap van mijn mail op mijn mobiel om eens te kijken wat erin zat. Ik kwam tot de ontdekking dat mensen het artikel in de krant hadden gelezen en vragen hadden gesteld. Dus ik heb gauw de mailtjes beantwoord aan de vragenstellers, om mensen op die manier te helpen.

Trefpunt Houten, zomer 2012

In de zomer van 2012 werd ik geïnterviewd door Bertus Bouwman van Het Trefpunt Houten met daarin mijn verhaal over mijn grote hobby: straatnamen. Hierin vertelde ik dat ik met een goede vriend op een avond in die periode een wandeling maakte over het bedrijventerrein De Schaft en dat mij daarbij opviel dat het straatnaambord een verkeerde spelling vermeldde. Er stond: Albert Pistoriusweg, terwijl dit Albers Pistoriusweg moest zijn. Ik heb in die tijd nog heel wat complimenten gekregen over het artikel in de krant.
Wat betreft het verkeerde straatnaambord, dit werd uiteindelijk anderhalf jaar later vervangen door een goed bord.